Przejdź do treści

VI Edycja Biegu

Fundacja „Wolność i Demokracja” oraz „Wolne Dźwięki” serdecznie dziękują wszystkim Biegaczom oraz Organizatorom Lokalnym za wzięcie udziału w 6. edycji Biegu „Tropem Wilczym. Bieg Pamięci Żołnierzy Wyklętych” – największym biegu pamięci w Polsce. 6. edycja Biegu „Tropem Wilczym” była wyjątkowa, ponieważ odbyła się w roku, w którym świętujemy 100 – lecie odzyskania przez Polskę niepodległości.

Bieg wystartował w całej Polsce oraz za granicą w niedzielę 4 marca. Wzięło w nim udział 70 tysięcy biegaczy z 333 miast w Polsce oraz 8 miast za granicą. Były to: Londyn (Anglia), Nowy York i Chicago (USA), Hurth (Niemcy), Wilno (Litwa), Wiedeń (Austria), Penrose Park oraz Healesville (Australia). W Biegu wzięli również udział żołnierze polscy i państw sojuszniczych w 7 misjach wojskowych w Bośni, Kosowie, Kuwejcie, na Łotwie, w Rumunii oraz w Afganistanie i Iraku.

Biegowi „Tropem Wilczym” 2018 patronowali żołnierze zamordowani w więzieniu mokotowskim: (kliknij na nazwiska aby przeczytać biogramy) Hieronim Dekutowski, Łukasz Ciepliński, Zbigniew Przybyszewski, Roman Groński, Szczepan Ścibior, Dionizy Sosnowski i Czesław Gałązka oraz Witold Pilecki. Większość z nich została odnaleziona w latach 2012-2013 przez zespół prof. Szwagrzyka w kwaterze „Na Łączce”, ale miejsca pochówku niektórych – np. Witolda Pileckiego, nadal nie znamy. Ich podobizny znalazły się na koszulkach, w których biegli uczestnicy Tropem Wilczym.

Częścią pakietu startowego był także medal zaprojektowany i wykonany przez Instytut Pamięci Narodowej.

Głównym celem Biegu jest oddanie hołdu żołnierzom antykomunistycznego podziemia z lat 1945-1963, a także propagowanie wiedzy o powojennej historii Polski wśród wszystkich Polaków, niezależnie od wieku. Dlatego też niezmiennie Bieg ma charakter wielopokoleniowy: imprezie towarzyszą liczne atrakcje edukacyjne przeznaczone dla całych rodzin, takie jak terenowe gry rodzinne, rekonstrukcje historyczne, koncerty, wystawy i spotkania ze wspaniałymi Gośćmi. Kulminacyjnym punktem każdego Biegu „Tropem Wilczym” jest zaś bieg rodzinny na dystansie 1963 m., który symbolizuje rok śmierci ostatniego żołnierza wyklętego – Józefa Franczaka, ps. „Lalek”.

Bieg ma też charakter wyczynowy: w większości miast organizowane były dodatkowe dystanse na 5 km. i 10 km. zaś organizatorzy zapewnili profesjonalny pomiar czasu.

Naszymi ambasadorami w roku 2018 byli :
– prof. Krzysztof Szwagrzyk – wiceprezes IPN
– Jacek Rozenek – aktor
– Tomasz Wolny – dziennikarz
– Filip Walczak – żeglarz
– Iwona Guzowska – mistrzyni kickboxingu
– Michał Chorosiński – aktor
– Dominika Figurska – aktorka
oraz oczywiście żyjący Żołnierze Niezłomni – BARDZO SERDECZNIE DZIĘKUJEMY ZA ZAANGAŻOWANIE I WSPARCIE!
Owocem tej współpracy były m.in. oficjalny spot Tropem Wilczym 2018 
SERDECZNIE ZAPRASZAMY WSZYSTKICH PAŃSTWA DO UDZIAŁU W VII EDYCJI BIEGU „TROPEM WILCZYM”  – JUŻ ZA ROK!

O projekcie

Szefostwo 5 Wileńskiej Brygady

Historia biegu:

W 2011 r. dzień 1 marca został ustanowiony świętem państwowym – Narodowym Dniem Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”. Jest to święto, honorujące i upamiętniające żołnierzy polskiego podziemia antykomunistycznego i antysowieckiego działającego w latach 1944 – 1963 w obrębie przedwojennych granic RP.

W 2013 grupa pasjonatów i działaczy społecznych postanowiła zorganizować „Tropem Wilczym. Bieg Pamięci Żołnierzy Wyklętych” w lesie koło Zalewu Zegrzyńskiego. Pierwsza edycja biegu miała charakter surwiwalowy a wzięło w niej udział 50 uczestników. Rok później, dzięki wielkiemu zaangażowaniu ludzi z Fundacji Wolność i Demokracja, która organizuje go do dzisiaj, bieg zaczął nabierać rozpędu i został przeniesiony w miejsce znane z późniejszych edycji w Warszawie – Park Skaryszewski. Pobiegło wtedy 1500 biegaczy! Od 2015 bieg ma charakter ogólnopolski i na stałe wpisuje się w kalendarz wydarzeń biegowych.

4 marca 2018

W 2017 roku w Biegu wzięło udział ok. 60 000 uczestników z 281 miast: 229 miast-partnerów, 6 miast zagranicznych (Wilno, Londyn, Nowy Jork, Chicago, Herdorf-Dermbach, Ingleburn), 41 miast (w ramach biegów garnizonowych) oraz 5 misji wojskowych za granicą (Kosowo, Afganistan, Irak, Kuwejt, Bośnia i Hercegowina), gdzie hołd Żołnierzom Wyklętym oddali nie tylko polscy żołnierzy, ale również żołnierze z  USA, Węgier, Danii, Ukrainy itd.

W zbliżającej się VI edycji  Biegu Tropem Wilczym, która odbędzie się 4 marca 2018 roku, ambicją organizatorów będzie zorganizowanie Biegu w ponad 280 miastach, gdzie Tropem Wilczym pobiegnie ok. 70 000 biegaczy. W ramach projektu odbędzie się tradycyjny bieg na 1963 metry (odwołanie do roku w którym zginął ostatni Żołnierz Wyklęty – Józef Franczak ps. Lalek) wspólny dla wszystkich miast, dodatkowo  każdy z lokalnych partnerów uzupełni scenariusz o dodatkowe dystanse, wydarzenia i atrakcje.

 

Edukacja

Edukacja

Historia

/…/ Ponieważ żyli prawem wilka
Historia o nich głucho milczy
Pozostał po nich w białym śniegu
Żółtawy mocz i ślad ich wilczy.

Zbigniew Herbert

Żołnierze Wyklęci – działający w ramach powojennego podziemia antykomunistycznego i antysowieckiego pozostali wierni złożonej przysiędze żołnierskiej i bezkompromisowi w kwestii współpracy z władzą komunistyczną. Propaganda PRL określała ich mianem faszystów i pospolitych bandytów.

Zostali pozbawieni wszelkich praw, tropieni po lasach, więzieni, mordowani w katowniach Urzędu Bezpieczeństwa oraz Informacji Wojskowej. Liczbę członków wszystkich organizacji i grup konspiracyjnych szacuje się na 120-180 tysięcy osób. Walczyli nie tylko na terenach obecnej Polski, ale również Kresach Wschodnich, wchodzących w skład II RP zagarniętych przez Sowietów po konferencji jałtańskiej.

Ostatni znany z imienia oficer, dowódca oddziału walczącego na Kresach por. Anatol Radziwonik „Olech” poległ w walce z NKWD 12 maja 1949 roku na terenach dzisiejszej Białorusi. Ostatni Żołnierz Wyklęty – Józef Franczak „Lalek” zginął walce zastrzelony podczas obławy w Majdanie Kozic Górnych pod Piaskami w dawnym woj. lubelskim 21 października 1963 roku. Wszyscy Żołnierze Wyklęci, a szczególnie ich dowódcy ponieśli ofiarę życia lub zdrowia. W latach 1944-1956, według ciągle niepełnych danych, z rąk polskich i sowieckich komunistów zginęło prawie 9 tysięcy żołnierzy podziemia niepodległościowego, wykonano ponad 4 tysiące wyroków śmierci na polskich patriotach.

Edukacja

Biogramy

Mjr Zygmunt Szendzielarz "Łupaszka”

ur. 12 III 1910 r. w Stryju, w wielodzietnej rodzinie urzędnika kolejowego. Oficer służby stałej WP, jako dowódca 2 szwadronu 4 pułku ułanów Zaniemeńskich uczestniczył w kampanii wrześniowej 1939 r. (za którą został odznaczony Krzyżem Virtuti Militari). W konspiracji ZWZ-AK na terenie Wilna, od końca sierpnia 1943 r. dowodził oddziałem partyzanckim – 5 Brygadą Wileńską AK. Dowodził w szeregu zwycięskich walk z niemieckimi siłami okupacyjnymi i wrogą partyzantką sowiecką. W warunkach nowej, sowieckiej okupacji, odtworzył 5 Brygadę AK i dowodził nią na terenach rozciągających się od Białostocczyzny po Bory Tucholskie. Był to jeden z najwybitniejszych dowódców niepodległościowej, antykomunistycznej partyzantki. Został zamordowany 8 II 1951 r. w więzieniu MBP przy ul. Rakowieckiej w Warszawie.

PPŁK. ŁUKASZ CIEPLIŃSKI „PŁUG”

ur. 26 XI 1913 r. w Kwilczu. Po ukończeniu szkoły powszechnej uczęszcza do Korpusu Kadetów w Rawiczu. W latach 1934-1936 jest słuchaczem Szkoły Podchorążych Piechoty w Ostrowi Mazowieckiej. W 1939 r. walczy w bitwie nad Bzurą i w Puszczy Kampinoskiej podczas przebijania się do oblężonej Warszawy. Pod Witkowicami niszczy sześć niemieckich czołgów i dwa wozy dowódcze za co otrzymuje Virtutti Militari. Po klęsce Polski przedostaje się do Budapesztu. Wraca do Polski w styczniu 1940, po drodze jest jednak aresztowany i osadzony przez Ukraińców w Sanoku skąd ucieka w maju. Na Rzeszowszczyźnie włącza się do konspiracji i zostaje komendantem Podokręgu Rzeszowskiego Organizacji Orła Białego. Po scaleniu z ZWZ zostaje komendantem Obwodu Rzeszów. Doprowadza do doskonałego zorganizowania struktur wywiadu i kontrwywiadu, które zlikwidowały łącznie ok. 300 konfidentów Gestapo i kolaborantów. Sukcesem jego podwładnych było przechwycenie części pocisków V-1 i V-2 wiosną 1944 oraz wykrycie tajnej kwatery Adolfa Hitlera w tunelu kolejowym pod wsią Wiśniowa. Ciepliński przyczynia się do uruchomienia na Rzeszowszczyźnie konspiracyjnej fabryki broni. W ramach akcji „Burza” 39 Pułk Piechoty Strzelców Lwowskich AK 2 VIII 1944 biorą udział w wyzwalaniu Rzeszowa. W połowie sierpnia wobec nakazu radzieckiego komendanta wojskowego o złożeniu broni przez AK pozostaje w konspiracji. W styczniu 1945 przeniesiony do sztabu Okręgu Krakowskiego AK. Tam współorganizuje organizację NIE, zostając w lutym inspektorem rejonowym NIE, szefem sztabu Okręgu najpierw w NIE, a następnie w Delegaturze Sił Zbrojnych na Kraj. Następnie wiąże się ze Zrzeszeniem Wolność i Niezawisłość. We wrześniu 1945 został prezesem Okręgu Krakowskiego WiN, a w grudniu tego roku komendantem Obszaru Południowego. W styczniu 1947 tworzy IV Zarząd Główny WiN. Za jego kierownictwa osłabiona organizacja rozwija głównie działalność wywiadowczą i propagandową. Aresztowany przez UB 28 XI 1947. Zamordowany 1 III 1951 w więzieniu na ul. Rakowieckiej w Warszawie. Miejsce pochówku Łukasza Cieplińskiego nie jest znane.

KPT. HENRYK FLAME „BARTEK”

ur. 19 I 1918 we Frysztacie. W 1936 r. idzie jako ochotnik do Szkoły Podoficerów Lotnictwa dla Małoletnich w Bydgoszczy. W 1939 r. walczy jako pilot Brygady Pościgowej. Zestrzelony 1 XI, dostaje nowy przydział – Eskadra Rozpoznawcza operująca na linii Lwów – Zaleszczyki. Zestrzelony przez sowietów w okolicach Stanisławowa, ewakuuje się na Węgry gdzie jest internowany. W 1940 r. wraca do domu i zakłada organizację HAK podległą AK. 4 lata później wstępuje do NSZ. 12 I 1945 na rozkaz przełożonych ujawnia się przed sowietami i obejmuje stanowisko komendanta MO obsadzając komisariat swoimi ludźmi. Na wiosnę zagrożony dekonspiracją i aresztowaniem, Flame ucieka ze swoimi ludźmi w pobliskie lasy. Od tej pory zaczął występować jako „Bartek”, odtwarzając oddziały partyzanckie VII Okręgu Śląsko-Cieszyńskiego NSZ rozpoczynając tym samym „drugą konspirację”. Od maja 1945 do lutego 1947 stoi na czele największego zgrupowania niepodległościowego na Śląsku Cieszyńskim, którego liczebność, w szczytowym okresie, wynosiła ponad 300 żołnierzy. Jego zgrupowanie przeprowadziło łącznie ok. 340 akcji zbrojnych. Do największych należy zajęcie Wisły 3 V 1946, w której oddział przeprowadził defiladę w pełni umundurowanych i uzbrojonych żołnierzy NSZ. Po komunistycznej prowokacji jesienią 1946 r. zgrupowanie Flamego traci dużą część stanu osobowego. „Bartek” z najbliższym otoczeniem ujawnia się 11 III 1947 r. Ginie 1 XII 1947 w Zabrzegu w wyniku zamachu.

MJR. MARIAN BERNACIAK „ORLIK”

ur.6 III 1917 w Zalesiu koło Ryk. W 1939 r. broni Włodzimierza Wołyńskiego i trafia do sowieckiej niewoli skąd ucieka i wraca w rodzinne strony. W 1940 r. angażuje się w działalność konspiracyjną w ZWZ, a następnie AK. Zostaje szefem Kedywu Podobwodu „A” (Dęblin-Ryki) w Obwodzie AK Puławy. Jesienią 1943 tworzy oddział partyzancki, który w lipcu 1944  zajął samodzielnie Ryki. W sierpniu 1944 r. „Orlik” na czele ok. 350 partyzantów podejmuje marsz w celu pomocy walczącej Warszawie, który zakończył się on niepowodzeniem. Zagrożony internowaniem przez Sowietów rozwiązuje oddział. W marcu 1945 r. odtwarza go. Podporządkowuje się Delegaturze Sił Zbrojnych na Kraj, a we wrześniu wchodzi w skład Zrzeszenia WiN. Jesienią 1945 r. mianowany dowódcą zgrupowania oddziałów WiN w Inspektoracie Rejonowym „Puławy”. Dowodzone przez niego zgrupowanie partyzantki niepodległościowej, jedno z największych na Lubelszczyźnie. 24 VI 1946 r. „Orlik” wraz z kilkoma został zaatakowany przez grupę żołnierzy WP i KBW koło wsi Piotrówek. Dwukrotnie ranny popełnił samobójstwo. Jego zwłoki przetransportowano do Warszawy i pochowano na tzw. „kwaterze przy studni” na Cmentarzu Bródnowskim.

POR. JAN BORYSEWICZ „KRYSIA”

ur. 12 IX 1913 r. w rodzinie rolników ze wsi Dworczany k. Wasiliszek (woj. nowogródzkie). Harcerz, absolwent seminarium nauczycielskiego, oficer służby stałej WP, uczestnik kampanii wrześniowej 1939 r. w szeregach 41 pp. W 1940 r. aresztowany przez NKWD, zbiegł podczas „marszu śmierci” w czerwcu 1941 r. W konspiracji ZWZ-AK w kompanii Wasiliszki Obwodu Lida. W połowie 1943 r. zorganizował oddział partyzancki nr 314. Dowódca Zgrupowania „Północ” (II i V batalion 77 pp AK w sile ponad tysiąca żołnierzy). Wykonał wiele spektakularnych operacji bojowych, m.in. odbił więźniów pod Wawiórką i w Lidzie, rozbił niemieckie garnizony w Horodnie i Raduniu. Po lipcu 1944 r,. organizował polski opór na Kresach przeciw okupantowi sowieckiemu. Poległ w walce z zasadzką 105 pułku pogranicznego NKWD 21 I 1945 r. we wsi Kowalki pod Naczą. Odznaczony Krzyżem Virtuti Militari.

KPT. HIERONIM DEKUTOWSKI „ZAPORA”

ur. 24 IX 1924 r. w Dzikowie k. Tarnobrzega, w wielodzietnej rodzinie rzemieślnika. Harcerz, ochotnik w wojnie 1939 r., internowany na Węgrzech. Następnie w WP we Francji i Wielkiej Brytanii. Cichociemny, skakał do Polski 17 IX 1943 r. Początkowo dowodził kompanią partyzancką 9 pp AK w Inspektoracie Zamość, od stycznia 1944 r. był szefem Kedywu Inspektoratu AK Lublin. Jego oddziały wykonały ponad 50 akcji przeciw Niemcom, w tym, wiele na niemieckie linie komunikacyjne. W styczniu 1945 r., w odpowiedzi na komunistyczny terror, reaktywował partyzancki oddział samoobrony, który rozrósł się do stanu zgrupowania. Jeszcze 1946 r. pod jego rozkazami walczyło około 200 partyzantów WiN. Został aresztowany przez UB we wrześniu 1947 r. podczas nieudanej próby przerzutu na Zachód. Już w celi śmierci podjął próbę ucieczki, w wyniku zdrady zakończonej niepowodzeniem. Został zamordowany 7 III 1949 r. w więzieniu MBP przy ul. Rakowieckiej. Był odznaczony Krzyżem Virtuti Militari.

POR. JÓZEF KURAŚ „OGIEŃ”

ur. 23 X 1915 r. w góralskiej rodzinie w Waksmundzie. Uczestniczył w kampanii wrześniowej. Od jesieni 1939 r. w konspiracji niepodległościowej. Jeden z pierwszych partyzantów Podhala w szeregach Konfederacji Tatrzańskiej, Armii Krajowej i Ludowej Straży Bezpieczeństwa. Skierowany przez przełożonych z SL do komunistycznego aparatu bezpieczeństwa, w kwietniu 1945 r. zbiegł wraz z częścią podkomendnych „do lasu”. Zorganizował najsilniejsze zgrupowanie niepodległościowej partyzantki w południowej Polsce (krypt. „Błyskawica”). Otoczony 21 II 1947 r. w Ostrowsku przez grupę operacyjna UB i KBW, nie chcąc wpaść w ręce wroga strzelił sobie w głowę.

KPT. WŁADYSŁAW ŁUKASIUK „MŁOT”

ur. 16 II 1906 r. w wielodzietnej rodzinie rolników ze wsi Tokary. Od zimy 1940 r. żołnierz ZWZ-AK w Obwodzie Siedlce. Uczestnik akcji „V” – przejęcia niewybuchu rakiety V-2 pod Sarnakami. Ścigany przez NKWD, zorganizował grupę partyzancką, z którą dołączył do oddziału ppor. T. Śmiałowskiego „Szumnego” w pow. Bielsk Podlaski. Następnie z ramienia mjr. „Łupaszki” pełnił funkcje zastępcy, a od października 1946 r. – dowódcy odtworzonej 6 Wileńskiej Brygady AK. Najsłynniejszy partyzant Podlasia, przez lata zaciekle ścigany przez służby komunistyczne. Przez jego oddziały przewinęło się ponad 300 partyzantów. Zginął we wsi Czaje –Wólka 27 VI 1949 r. Odznaczony Krzyżem Walecznych.

PPOR. ANATOL RADZIWONIK „OLECH”

ur. 20 II 1916 r. w rodzinie kolejarza z Wołkowyska. Harcerz, nauczyciel w Iszczołnianach, pow. Szczuczyn (woj. nowogródzkie). Dowódca konspiracyjnej placówki, a następnie plutonu w 2 kompanii VII batalionu 77 pp AK por. J. Piwnika „Ponurego”. Wykonał wiele akcji przeciwko niemieckim siłom okupacyjnym. W latach 1945-1949 komendant połączonego Obwodu AK Szczuczyn-Lida i jednocześnie największego polskiego zgrupowania partyzanckiego, chroniącego ludność Kresów Północno-Wschodnich przed terrorem NKWD. Poległ wraz z grupą podkomendnych 12 maja 1949 r. pod Raczkowszczyzną. Odznaczony Krzyżem Walecznych.

DANUTA SIEDZIKÓWNA „INKA”

ur. 13 IX 1928 r. w Głuszczewinie k. Narewki, pow. Bielksk Podlaski, w rodzinie leśnika. Ojciec, aresztowany przez NKWD i wywieziony w głąb Związku Sowieckiego, zmarł z wycieńczenia w Iranie, matka została w 1943 r. rozstrzelana przez gestapo. Od 1943 r. była żołnierzem AK, aresztowana w czerwcu 1945 r. przez NKWD, została odbita przez partyzantów. Dołączyła do 5 Wileńskiej Brygady AK jako sanitariuszka. Działalność niepodległościową pod rozkazami mjr „Łupaszki” kontynuowała na Pomorzu. Wysłana po lekarstwa do Gdańska została aresztowana 19/20 VII 1946 r. Mimo iż nie ukończyła 18 lat, została skazana na karę śmierci. Rozstrzeliwana wraz z por. Feliksem Salmanowiczem „Zagończykiem” 28 VIII 1946 r., stojąc przed plutonem egzekucyjnym krzyknęła „Niech żyje Polska”.

SIERŻANT JÓZEF FRANCZAK PS. „LALEK”

ur. 17.03. 1918 Przed wojną ukończył Szkołę Podoficerską w Centrum Wyszkolenia Żandarmerii w Grudziądzu, przydzielony został do Plutonu Żandarmerii w Równem. W 1939 r. uciekł z sowieckiej niewoli. Podczas wojny i po jej zakończeniu walczył w szeregach ZWZ-AK-WiN. Był podwładnym słynnych dowódców partyzanckich: mjr. Hieronima Dekutowskiego „Zapory” i kpt. Zdzisława Brońskiego „Uskoka”. Lalek brał udział w wielu zamachach na tzw. utrwalaczy władzy ludowej – milicjantów i żołnierzy formacji bezpieczeństwa. Józef Franczak ps. Lalek był ostatnim poległym w boju partyzantem podziemia poakowskiego na terenie Polski. Poległ z bronią w ręku w walce z obławą połączonych sił SB i ZOMO w dniu 21 października 1963 we wsi Majdan Kozic Górnych.

STEFANIA FIRKOWSKA „FELUŚ”

ur.20 IX 1925 r. w Końskich. Podczas okupacji niemieckiej służyła w oddziale partyzanckim NSZ-AK, potem 25 pp AK kpt. Józefa Wyrwy „Starego”. W styczniu 1945 r. w okolicach Radoszyc sowieci rozbrajają jej oddział. Po zakończeniu działań wojennych Firkowska pozostaje w konspiracji – NSZ i prawdopodobnie WiN. Uprowadzona w Skotnikach i zamordowana przez funkcjonariuszy UB z Końskich w 1946 r. Jej ciała nigdy nie odnaleziono.

PPOR. EDWARD TARASZKIWEICZ „ŻELAZNY”

ur. 22 I 1921 w Duisburgu w wielodzietnej w rodzinie robotniczej. W 1940 r. za nielegalne posiadanie broni wysłany na przymusowe roboty do III Rzeszy. Na początku 1945 r. wraca do Polski i podejmuje działania w strukturach Inspektoratu Chełm AK-DSZ-WiN. W lipcu 1945 roku zostaje sekretarzem i adiutantem por. Klemensa Panasiuka „Orlisa”, a następnie zastępcą dowódcy w oddziale swojego brata ppor. Leona Taraszkiewicza „Jastrzębia”. 17 lipca 1946 wraz z oddziałem Stefana Brzuszka „Boruty” z NSZ, w zasadzce na trasie Chełm-Lublin zatrzymuje samochód, którym podróżuje siostra Bolesława Bieruta, Zofia Malewska z mężem, synem i synową. „Jastrząb” nakazuje uwięzić rodzinę Bieruta czego konsekwencja było przysłanie w teren 72 wagonów KBW.  W związku z tym, z polecenia komendanta obwodu Włodawa kpt. Zygmunta Szumowskiego „Komara”, zatrzymani zostali zwolnieni. 22 października wraz z oddziałem Józefa Struga „Ordona”, w ciągu jednego dnia zdobywa posterunki MO w Milejowie, Łęcznej i Cycowie oraz rozbraja oddział WOP na trasie Włodawa-Chełm i opanowuje Włodawę, gdzie zajmuje posterunek MO i siedzibę Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego uwalniając 65 więźniów. Po śmierci brata „Żelazny” przejmuje funkcje komendanta oddziału WiN Obwodu Włodawa i w późniejszym okresie awansuje na podporucznika czasu wojny. 6 X 1951 ginie w walce z 800-osobową grupą operacyjną UB i KBW z Lublina.Miejsce zakopania zwłok Żelaznego  przez komunistów jest nieznane.
W 2009 roku pośmiertnie odznaczony Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski.

KPT. STANISŁAW SOJCZYŃSKI „WARSZYC”

ur. 30 III 1910 w Rzejowicach w wielodzietnej chłopskiej rodzinie. W 1932 r. rozpoczął służbę wojskową w 27 pp w Częstochowie. Uczestnik walk we wrześniu 1939. Jesienią tego roku wstępuje do Służby Zwycięstwu Polski. W nocy 7 /8 VIII 1943 roku uwalnia z niemieckiego więzienia w Radomsku ponad 50 osób, w tym Żydów. Wiosną 1945 ponownie tworzy oddział, który będzie początkiem nowej organizacji – Konspiracyjnego Wojska Polskiego. W nocy 19/20 IV 1946 KWP uderza na więzienie UB i uwalnia prawie 60 więźniów.
„Warszyc” zdradzony przez jednego z podkomendnych zostaje aresztowany 27 VI 1946 w Częstochowie. Stracony w Łodzi 19 II 1947 wraz z pięcioma podwładnymi, na 3 dni przed ogłoszeniem amnestii. Miejsce pochówku nie jest znane. Za życia odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari.

DANUTA SOCHÓWNA „RAD”

ur. 17 VIII 1927 w Rzemieniu. W 1942 wstępuje do AK, gdzie służy jako łączniczka w Obwodzie Rzeszów. Po wkroczeniu armii sowieckiej zasiliła szeregi DSZ, a następnie WiN, jako łączniczka IV Zarządu Głównego. Aresztowana 7 II 1948 i więziona w gmachu MBP w Warszawie. Torturowana 3 miesiące za odmowę składania zeznań. 17 IX 1948 na 9 lat więzienia, zwolniona w sierpniu 1955. W 1959 wyjeżdża do Kanady, do narzeczonego – ppor. Stanisława Jakubczyka „Chrobrego”. Zmarła 10 października 2008 w Hamilton w Kanadzie.

PPOR. CZESŁAW ZAJĄCZKOWSKI „RAGNER”

ur. 1916 w Wilnie. Przed wojną urzędnik, kończy Szkołę Podchorążych Łączności w Zegrzu. W 1939 r. walczy w 19 Dywizji Piechoty. W konspiracji szef łączności obwodu AK Lida w Okręgu Nowogródzkim. W maju 1943 r. tworzy oddział partyzancki. W lutym 1944 r. oddział staje się IV Batalionem 77 pp AK „Nów”. Oddział „Ragnera” osiąga w tym czasie stan ok. 300 żołnierzy. Por. Zajączkowski walczy zarówno z armią niemiecką, jak i z partyzantką sowiecką. Największą operacją wojskową, w której uczestniczy IV Batalion w pierwszej połowie 1944 r. jest była bitwa ze zgrupowaniem sowieckim pod Olchówką 18 maja. Następnie uczestniczy w operacji „Ostra Brama”. Po rozbrojeniu oddziału przez sowietów Zajączkowski wraca na tereny Lidy wznawiając działalność partyzancką. Jesienią 1944 r. dowodzone przez niego siły były najpoważniejszym przeciwnikiem okupacyjnych władz sowieckich na Nowogródczyźnie. Według raportów sowieckich miały one przeprowadzić 86 „aktów terrorystycznych”, 6 dywersji i 24 „inne napady zbrojne”. Wśród sowietów „Ragner” zyskuje przydomek „diabeł w okularach”. Ginie w walce z NKWD 1 grudnia 1944 roku. Miejsce pochówku pozostaje nieznane. Odznaczony Krzyżem Virtuti Militari V klasy.

Zbigniew Przybyszewski

ZBIGNIEW PRZYBYSZEWSKI, urodził się 22 września 1907, wychował się na Kujawach, w okolicy Kruszwicy. Polski żeglarz.
W 1930 ukończył Szkołę Podchorążych Marynarki Wojennej w Toruniu. Zdobył bogate wykształcenie, był również absolwentem różnorakich kursów przygotowawczych np.: kiedy w 1934 uczestniczył w praktyce artyleryjskiej we Francji.
W ramach służby wojskowej był m.in. zastępcą dowódcy na torpedowcach ORP „Krakowiak” oraz ORP „Mazur”, I oficerem artylerii na niszczycielach ORP „Burza” i „Błyskawica”.
W marcu 1938 roku awansował na stopień kapitana Marynarki Wojennej, a w październiku tego samego roku został dowódcą baterii cyplowej. Lubiany i szanowany przez kolegów oraz podległych żołnierzy, ceniony przez przełożonych, odważny i opanowany, służący pomocą innym – tak wspominają Przybyszewskiego wszyscy, którzy się z nim zetknęli. W trakcie kampanii wrześniowej w 1939 prowadził skuteczny ogień przeciwko pancernikom niemieckim. Tego samego dnia odniósł obrażenia w wyniku ostrzału i udał się do szpitala. Szybko jednak wrócił do linii i przejął dowodzenie jednostką, która do końca zachowała zdolność operacyjną.
Po kapitulacji Helu dostał się do niewoli i przez resztę wojny znajdował się w niemieckich obozach jenieckich. W Woldenbergu dwukrotnie bez powodzenia próbował ucieczki, biorąc udział w podkopie pod ogrodzeniem, oraz chowając się w ciężarówce.
Kiedy w 1945 nastąpiło wyzwolenie zdecydował się powrócić do domu i do ukochanej Marynarki Wojennej. Mimo, że awansował na stopień komandora porucznika, czuł się w wojsku coraz gorzej. Nie mógł pogodzić się z rusyfikacją. Aresztowany we wrześniu 1950 roku został oskarżony o zdradę, dywersję i udział w spisku. Brutalne przesłuchania, czasem dzień po dniu po 18 godzin trwały ponad dwa lata. Przybyszewski jako jedyny w tym procesie nie poprosił o ułaskawienie. Zrobiła to natomiast jego żona, wysyłając własne pismo oraz list od córki. Na próżno…
16 grudnia 1952 roku w więzieniu na Mokotowie strzałem w tył głowy zabito Zbigniewa Przybyszewskiego.
16 grudnia 2017 odbył się uroczysty, państwowy pogrzeb na Cmentarzu Marynarki Wojennej w Gdyni-Oksywiu w Kwaterze Pamięci.

Roman Groński ps. "Żbik"

ROMAN GROŃSKI ps. „Żbik”, urodzony 28 lutego 1926 w Kraśniku.

Z zawodu ślusarz, uczył się w szkole mechanicznej. Od listopada 1943 r. ukrywał się, aby uniknąć wywiezienia na roboty przymusowe do Niemiec.
W marcu 1944 nawiązał kontakt z Hieronimem Dekutowskim „Zaporą” i wstąpił do jego oddziału AK. Przyjął pseudonim „Żbik” i otrzymał przydział do patrolu Januarego Rusena (ps. „Kordian”). Uczestniczył w pięciu akcjach bojowych na transporty niemieckie. Po wkroczeniu wojsk sowieckich na teren Lubelszczyzny, zgodnie z rozkazem Zapory” wrócił do domu rodzinnego w Kraśniku. Kilka miesięcy później, ponownie w szeregach oddziału, przeszedł cały szlak bojowy do lata 1945 r.
Jako członek Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” uczestniczył w wielu akcjach bojowych przeciw komunistycznemu aparatowi bezpieczeństwa, m.in. wspólnie ze Zbigniewem Sochackim odbił ze szpitala pilnowanego przez milicjantów rannego żołnierza oddziału „Opala” – Henryka Pałkę. W 1946 r. był dowódcą grupy likwidacyjnej o kryptonimie „3/IV”. W styczniu 1947 „Zapora” mianował go dowódcą jednego z pododdziałów.
Wiosną 1947 r. nie ujawnił się w czasie tzw. amnestii dla podziemia niepodległościowego i wraz z grupą „Zaporowskich” żołnierzy zagrożonych aresztowaniem podjął próbę ucieczki na Zachód. Jednak w wyniku prowokacji zorganizowanej przez UB wszyscy zostali podstępnie aresztowani w punkcie kontaktowym w Nysie. Zatrzymany Groński trafił do centralnego więzienia MBP w Warszawie na Mokotowie, gdzie przeszedł okrutne śledztwo.
Wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Warszawie z 15 listopada 1948 r. Porucznik Roman Groński został skazany na karę śmierci.
Stracony 7 marca 1949 r. razem z towarzyszami walki
w więzieniu przy ul. Rakowieckiej w Warszawie.

Szczątki Romana Grońskiego odnaleziono latem 2012 r. w kwaterze „Ł” Cmentarza Wojskowego na Powązkach.
28 lutego 2014 r., podczas uroczystości w Belwederze z udziałem prezydenta RP Bronisława Komorowskiego, Instytut Pamięci Narodowej poinformował, że udało się ustalić tożsamość Romana Grońskiego.

Szczepan Ścibior

Szczepan Ścibior (ur. 13 grudnia 1903 w Uniejowie, zm. 7 sierpnia 1952 w Warszawie) –pułkownik, pilot Wojska Polskiego. W kampanii wrześniowej 1939 ewakuował się na Wschód, a następnie przeszedł do Rumunii, gdzie internowano go w obozie w Tulczy. Wkrótce wyjechał do Francji, gdzie przydzielono go do dywizjonu szkolnego lotnictwa myśliwskiego jako pilota instruktora. Po kapitulacji Francji przedostał się do Wielkiej Brytanii. Pod koniec sierpnia 1940 został dowódcą 1. eskadry 305 Dywizjonu Bombowego Ziemi Wielkopolskiej i Lidzkiej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego. W 1941 został zestrzelony nad Belgią, zdołał się uratować, przedostać do Brukseli, gdzie wkrótce został aresztowany przez gestapo. Do końca wojny przebywał w obozie jenieckim. Po wyzwoleniu przez wojska brytyjskie 2 maja 1945 dotarł do Wielkiej Brytanii. W marcu 1946 powrócił do Polski. Objął funkcję dowódcy 7 Samodzielnego Bombardująco-Nurkowego Pułku Lotniczego w Łęczycy, a w sierpniu 1947 został komendantem Oficerskiej Szkoły Lotniczej Wojska Polskiego w Dęblinie.Został aresztowany 9 sierpnia 1951 w Dęblinie, był maltretowany w czasie trwającego osiem miesięcy śledztwa. 13 maja 1952 został na karę śmierci, a następnie stracony 7 sierpnia 1952 w więzieniu mokotowskim. NSW stwierdził 26 kwietnia 1956 jego niewinność i uchylił wyrok z 1952. Dokładne miejsce pochówku nieznane. Jego symboliczny grób znajduje się na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.

Dionizy Sosnowski

Dionizy Sosnowski Pochodził z Goniądza, szkołę średnią ukończył w Białymstoku. W 1948 r. przyjechał do Warszawy i podjął studia na Akademii Medycznej, jednak wkrótce z powodu zarzutów politycznych musiał je przerwać i zaczął pracę jako wychowawca w ośrodku szkoleniowo-wychowawczym dla młodzieży.
Wiosną 1951 r. został wytypowany przez ZMP na Zlot Młodzieży w Berlinie.
Zamierzał wykorzystać ten wyjazd do ucieczki na Zachód, a o swoich planach nieostrożnie rozmawiał z kolegami. Niestety wiadomość ta dotarła do Urzędu Bezpieczeństwa w konsekwencji czego został wciągnięty do operacji „Cezary”. Celem operacji kontrolowanej przez funkcjonariuszy MBP miało być nakłanianie do popełniania przestępstw i tworzenie fałszywych dowodów, przeciwko osobom działającym w ich mniemaniu w niepodległościowej organizacji. W ramach działalności w WiN, Sosnowski został wysłany na Zachód na kurs radiotelegraficzny. Wówczas myślał, że pracuje dla prawdziwej organizacji, jednakże w tym czasie V Komenda WiN była mistyfikacją bezpieki. Po ukończeniu szkolenia został przerzucony do Polski na spadochronie. Został aresztowany jeszcze przed zakończeniem operacji, 6 grudnia 1952 roku. Zorganizowano proces pokazowy i Wojskowy Sąd Rejonowy w Warszawie skazał go na śmierć. Wyrok wykonano w więzieniu przy ul. Rakowieckiej w Warszawie 15 maja 1953r. Szczątki Dionizego Sosnowskiego odnaleziono 14 maja 2013r. w kwaterze „Ł” cmentarza Wojskowego na Powązkach w Warszawie.

Czesław Gałązka

Czesław Gałązka ps. Bystry (1924r. – 1949r.). Działacz Związku Walki Zbrojnej, Organizacji Podziemnej Stronnictwa Narodowego, Narodowych Sił Zbrojnych, oraz więzień obozu koncentracyjnego w Gross-Rosen. Walczył o wolność Polski zarówno w czasie II Wojny Światowej, jak po niej. Wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Warszawie został skazany na karę śmierci i stracony 14 maja 1949 r. w więzieniu przy ul. Rakowieckiej w Warszawie. Jego szczątki zostały odnalezione w 2012 r. na terenie kwatery „Ł” Cmentarza Powązkowskiego w Warszawie.

Witold Pilecki

Witold Pilecki, (1901-1948), człowiek legenda. Do jego najbardziej spektakularnych wyczynów należy dobrowolne(!) oddanie się w ręce hitlerowców i pobyt w Auschwitz, stworzenie tam ruchu oporu, a następnie ucieczka i przekazanie światu obrazu tych niewyobrażalnych zbrodni. Od dzieciństwa odznaczał się wyjątkowym patriotyzmem. Był harcerzem i żołnierzem, w czasie wojny polsko-bolszewickiej walczył miedzy innymi w Bitwie Warszawskiej i w Bitwie w Puszczy Rudnickiej. Po wojnie był studentem na Wydziale Rolnym w Poznaniu, a także słuchaczem na Wydziale Sztuk Pięknych na Uniwersytecie im. Stefana Batorego. W czasie pokoju osiedlił się wraz z żoną w Sukurczach, gdzie wspólnie wychowywali dzieci. Malował obrazy, komponował, pisał wiersze i jeździł konno. W czasie II Wojny Światowej został ponownie zmobilizowany, walczył w kampanii wrześniowej jako dowódca plutonu w szwadronie kawalerii dywizyjnej 19 Dywizji Piechoty Armii Prusy, a następnie w 41 Dywizji Piechoty na przedmościu rumuńskim. Pod jego dowództwem, w trakcie prowadzonych walk, ułani zniszczyli 7 niemieckich czołgów oraz 2 samoloty. Pilecki rozwiązał swój pluton 17 października 1939 i przeszedł do konspiracji. 9 listopada 1939 został jednym z organizatorów Tajnej Armii Polskiej, walczył w Powstaniu Warszawskim. Po wojnie mieszkał w Warszawie, został aresztowany 8 maja 1947 i osadzony w warszawskim więzieniu mokotowskim, gdzie wielokrotnie był przesłuchiwany i torturowany, swojej żonie wyznał, że „Oświęcim to była igraszka” w porównaniu do metod stosowanych przez komunistów. 15 marca 1948 rotmistrz został skazany na karę śmierci, wyrok wykonano 25 maja poprzez strzał w tył głowy. Witold Pilecki został pośmiertnie odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (1995), Orderem Orła Białego (2006), a także awansowany na pułkownika (2013).

Kontakt

Fundacja Wolność i Demokracja
Al. Jerozolimskie 30/14
00-024 Warszawa
tel: +48 22 6288505

Specjalista ds. kontaktów z lokalnymi organizatorami:

Natalia Michajłowska
+48 733 889 685
natalia.michajlowska@tropemwilczym.pl

 

Koordynator Biegu w Warszawie:

Mikołaj Sochaj

+48 510 329 646

mikolaj.sochaj@tropemwilczym.pl

 

Rzecznik prasowy:

Barbara Konarska
+48 662 885 599
barbara.konarska3006@gmail.com

Pobierz poradnik jak zostać lokalnym organizatorem

Pobierz regulamin

Napisz do nas

Organizator Główny

Współorganizatorzy

PATRONAT NARODOWY:

MECENAS PLATYNOWY:

MECENAS ZŁOTY:

PARTNER:

PARTNER FINANSOWY:

PARTNER BIEGOWY:

PARTNER EDUKACYJNY:

PATRON MEDIALNY:

PARTNER MEDIALNY: